١٩٢۵- سینمای شوروی

شهرام عطائی
روشن‌فکر ۲۶ ساله‌ی روسی، «سرگئی آیزنشتاین» در این سال اولین تجربه‌های کارگردانی خود در سینما را با دو فیلم «اعتصاب» و «رزمناوپوتمکین» آغاز می‌کند.  «اعتصاب» که نخستین فیلم او و در واقع نخستین بخش از مجموعه‌ی «پیش به سوی دیکتاتوری پرولتاریا» است، داستان روسیه‌ی پیش از انقلاب اکتبر است.  دستگاه رهبری کارخانه‌ای برای پاییدن کارگران، جاسوس‌هایی می‌گمارد و کارگری به ناحق متهم به دزدیدن یک ریزسنج می‌شود و هنگامی که او را تهدید به اخراج می‌کنند، کارگرِ نومید، دست به خودکشی می‌زند و هم قطارانش تحت تاثیر این واقعه‌ی دردناک دست به اعتصاب می‌زنند.  استفاده از نمادهای تصویری و تدوین کوبنده از امتیازات فیلم است که  به بیان استعاری فیلم کمک می‌کند. 
نظریه‌ی «مونتاژ» برای بهره‌گیری از ابزارهای سیمنمایی به‌عنوان شاخص کارهای آیزنشتاین و دوره‌ی تاریخی بعد از او در سینما کارکرد رایج و هنری پیدا می‌کند: سکانس معروف آخر فیلم که قتل و کشتار کارگران به دست ماموران تزار را نشان می‌دهد با یک مونتاژ به تصاویری از ذبح یک گاو در سلاخ‌خانه قطع می‌شود.  حس طنز و کاریکاتوری جلوه دادن برخی صحنه‌های فیلم نیز بطور مستقیم از «اپرای سه پولی»، اثر برتولت برشت، الهام گرفته شده است.